Gorset ortopedyczny – skuteczna metoda leczenia skoliozy u dzieci

wada_postawy

Gorset ortopedyczny – skuteczna metoda leczenia skoliozy u dzieci

Skolioza to jedno z najczęściej występujących skrzywień kręgosłupa. Odpowiednio szybkie postępowanie diagnostyczno-lecznicze pozwala zatrzymać proces pogłębiania się wady oraz uniknąć powikłań w przyszłości. Jak leczyć skoliozę? Stosowanie gorsetu to jeden z nieinwazyjnych, bezpiecznych, a zarazem skutecznych sposobów walki ze schorzeniem. Czym jest gorset ortopedyczny, jak działa oraz kiedy go stosować – o tym w poniższym artykule.

Jak pokazują wyniki badań przesiewowych Ogólnopolskiego Programu Profilaktyki Cukrzycy i Chorób Cywilizacyjnych „PoZdro!”, wśród uczniów szkół podstawowych i gimnazjów, wady postawy występują średnio u niemal 90% dzieci.* Tak wysoki odsetek może świadczyć przede wszystkim o zbyt małej aktywności ruchowej w ciągu dnia oraz unikaniu uczestnictwa w zajęciach wychowania fizycznego. Najmłodsi z reguły większość swojego czasu spędzają w pozycji siedzącej – w szkole, podczas odrabiania lekcji, w trakcie odpoczynku, oglądania telewizji lub korzystania z komputera. Dane są alarmujące, dlatego uświadamianie rodziców o skutkach nieleczonej skoliozy jest tak ważne. Tym bardziej, że jak sądzą niektórzy z nich – dziecko samo z niej nie wyrasta.

Skolioza, czyli trójpłaszczyznowe skrzywienie kręgosłupa

Skolioza to wada postawy występująca najczęściej w okresie największego wzrostu – u dziewcząt w wieku 11-15, u chłopców 13-16. Choć potocznie schorzenie nazywane jest bocznym skrzywieniem kręgosłupa, to jednak dotyczy jego trzech płaszczyzn – czołowej, strzałkowej oraz poprzecznej. Pierwsza z nich to właśnie boczne skrzywienie kręgosłupa, druga polega na pogłębieniu lub spłyceniu kifoz i lordoz, natomiast trzecia – dotyczy rotacji kręgów. – tłumaczy specjalista wykonujący gorsety w firmie protetyczno-ortopedycznej Orto-Pes.

Skolioza ma najczęściej podłoże nieznane (tzw. skolioza idiopatyczna). Do jej powstania może (ale nie musi) przyczyniać się niewłaściwa postawa podczas stania, czy siedzenia. Podobnie jest ze złymi nawykami, takimi jak noszenie plecaka lub torby wyłącznie na jednym ramieniu. Za wystąpienie skrzywień kręgosłupa mogą być również odpowiedzialne poważniejsze problemy anatomiczne, jak: niewłaściwe ustawienie miednicy, niepoprawne funkcjonowanie stawów biodrowych, czy dysfunkcje szkieletu wynikające z zaburzeń rozwoju płodu. Często warunkują je również choroby o podłożu ortopedycznym i neurologicznym.

Jak rozpoznać, że dziecko ma skoliozę? Głównie poprzez obserwację barków, łopatek i bioder – widoczna asymetria, różna wysokość, bardziej wystające lub zapadnięte obszary ciała świadczą zazwyczaj o skrzywieniu. W domowym zaciszu w prosty sposób można sprawdzić takie anomalie postawy. Jednym ze sposobów jest wykonanie przez dziecko skłonu w przód i oburęczne dotknięcie przez nie podłogi. Kiedy plecy dziecka są jednakowo wysklepione – nie ma powodów do obaw, w przeciwnym razie, lub w przypadku niepewności co do postawy, należy jak najszybciej udać się do specjalisty. Lekarz ortopeda po przeprowadzeniu dokładnego badania kręgosłupa, postawi odpowiednią diagnozę oraz zdecyduje o sposobie leczenia. Zaproponuje również ćwiczenia adekwatne do typu skrzywienia. Jest to bardzo istotne, gdyż niewłaściwa gimnastyka może przyczynić się do pogłębienia wady.

Zapobieganie i leczenie skoliozy

Najważniejszą kwestią w zapobieganiu skoliozie jest profilaktyka i obserwacja dziecka. Ponadto zapewnienie właściwych warunków do pracy w domu oraz zachęcanie do aktywnego spędzania czasu wolnego. Należy jednak pamiętać, że wszystko powinno odbywać się w granicach rozsądku, a aktywność ruchowa musi być dostosowana do wieku, potrzeb i możliwości.
Leczenie skoliozy nie zależy tylko od wieku, ale i fazy rozwoju, w której dziecko aktualnie się znajduje. Zawsze jednak w przypadku rozpoznania skrzywienia należy jak najszybciej rozpocząć leczenie. Do czasu zakończenia procesów kostnienia szkieletu u młodego człowieka, możliwe jest bowiem uzyskanie satysfakcjonującej korekcji.

Gorset ortopedyczny – leczy i koryguje skrzywienia kręgosłupa

Stosowanie gorsetu to jeden
z nieinwazyjnych, skutecznych sposobów leczenia skoliozy. Fot. Materiały własne.

Gorset ortopedyczny (korekcyjny) to orteza tułowia, której zadaniem jest wspomaganie leczenia i korekcja skrzywień kręgosłupa oraz dużej rotacji kręgów u dzieci i młodzieży. Stosowanie go należy rozpocząć, kiedy kąt skrzywienia przekroczy 20 stopni lub, gdy przy mniejszych wartościach kątowych występuje progresja – co najmniej 5 stopni w ciągu roku. Użytkowanie gorsetu ortopedycznego zapobiega pogłębianiu się wady postawy, odciąża kręgosłup oraz zmniejsza niewłaściwe działanie sił grawitacji.

Działanie gorsetu ortopedycznego typu Cheneau

Działanie gorsetu bazuje na zastosowaniu trójwymiarowej korekcji deformacji kręgosłupa opierającej się o trójpunktowy rozkład sił, które oddziałują na tułów. Korekcję wykonuje się przy pomocy stosowania pelot uciskowych (korekcyjnych) i obszarów odciążających we wspomnianych wcześniej trzech płaszczyznach – czołowej, poprzecznej oraz strzałkowej. Gorset ortopedyczny umożliwia dwa rodzaje korekcji – czynną oraz bierną. Ta pierwsza przeciwdziała pogłębianiu się skrzywienia oraz wzmacnia prawidłową strukturę mięśniową. Druga natomiast: przesuwa boczne tkanki za pomocą pelot oraz zmniejsza patologiczne ustawienie kręgów.

Aby gorset działał efektywnie i spełniał założenia musi być noszony w odpowiedni sposób, zgodnie z zaleceniami lekarza kierującego, technika ortopedy oraz pod ścisłą kontrolą rodzica i fizjoterapeuty.

5 najważniejszych faktów dot. kręgosłupa:

  1. Pamiętaj, że wadę postawy u rozwijającego się dziecka można skorygować.
  2. Siedzący tryb życia osłabia siły mięśniowe i wpływa niekorzystnie na wzrost i rozwój. Zachęcaj więc swoje dziecko do aktywnego spędzania czasu wolnego.
  3. Pływanie bardzo wzmacnia mięśnie kręgosłupa, szczególnie podczas pływania tzw. stylem grzbietowym (na plecach). Dlatego przynajmniej dwa razy w tygodniu wybierz się
    z dzieckiem na basen.
  4. Najzdrowszą pozycją spania jest pozycja na plecach, z wyprostowanymi nogami i rękoma wyciągniętymi wzdłuż ciała.
  5. Kąt skrzywienia kręgosłupa wynoszący 20 stopni to sygnał, że należy rozpocząć leczenie przy pomocy gorsetu ortopedycznego.

____________________________________________________________________________
*Badanie zostało prowadzone przez Fundację Medicover we Wrocławiu oraz trzech okolicznych gminach w latach 2015 – 2018. Raport można pobrać tutaj.